Bir yıl boyunca herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanılmamasına rağmen gebeliğin oluşmaması durumunda çiftler doktora başvurmalıdır. Doktorun yönlendirmesiyle bazı laboratuvar tetkikleri yapılabilir. Biruni Laboratuvarı kısırlık tehisinde istenen testler hakkında önemli bilgiler verdi.

Spermiyogram
2-7 günlük cinsel perhiz sonrası sperm analizi yapılır. Alınan meni örneği vücut ısısında ve en geç bir saat içerisinde incelenmelidir. Sperm analizinde önce akıcılığı, kokusu, miktarı incelendikten sonra sayısına bakılır. Sağlıklı bir erkekte sperm sayısı 1 mililitrede 20 milyondur. Spermlerin hareketi yumurtayı dölleyebilmesi yani "gebeliğin oluşabilmesi"için önemlidir. Normalde sperm hareketliliği %50-60 kadardır. Spermlerin oval bir başı, boynu ve kuyruğu vardır. Bu şekilde olan spermlerin normal oranı % 60 tır. Geri kalan % 40 oranında ki sperm hücresi çift kuyruklu, çift başlı gibi değişik şekiller gösterebilir. Sperm hücreleri hareket edebilmek için fruktoz adlı bir şekeri yakıt olarak kullanırlar.

İdrar ve prostat salgısı tetkikleri
Erkeklerde idrar yollarının ve prostat bezinin iltihabi hastalıkları da kısırlık etkeni olabilir. Bu bakımdan idrar ve prostat sıvısı tahlilleri de bir iltihap olup olmadığı yönünden araştırılmalıdır.

Hormon tetkikleri
Erkekte meni örneğinde sperm sayısı 1 mililitrede 5 milyondan az ise hormon tetkikleri yapılmalıdır. Bunlar testosteron (erkeklik hormonu), FSH (folikül uyarıcı hormon), LH (luteinize edici hormon) ve prolaktin (süt üretimini sağlayan hormon)''dir. Kadınlarda da son üç hormon ve bunlara ek olarak östradiol (kadınlık hormonu), DHEA-S (böbrek üstü bezlerden üretilen hormon) ve progesteron (adet döneminin ikinci yarısında salgılanan hormon)''a bakılmalıdır. Kadınlarda LH düzeyi yumurtlamadan 38 saat önce yükselir, dolayısı ile beklenen yumurtlamadan 24-36 saat önce yapılan testler ile bu yükselme belirlenebilir.

Hormon düzeyleri niye ölçülür?
Kadınların adetleri düzensiz, az veya yok ise bu hormon düzeyleri ölçülerek bu düzensizliklerin nedeni ve yumurtalıkların durumu hakkında fikir edinilebilir. Yumurtalıkları yeteri kadar çalışmayan ve menopozdaki kadınlarda FSH yüksek ve östrodiol düzeyi düşük bulunur. Erkeklerde de sperm yapımı hormonlarla bağlantılıdır.

Testis Biyopsisi
Testisten parça alınıp patoloji laboratuarında incelenir. Spermin az olduğu durumlarda testisin fonksiyonunun yeterliliğine bakılır. Şayet menide hiç sperm yoksa ve testis biyopsisinde normal sperm hücreleri varsa meniyi testislerden prostata kadar taşıyan genital kanallarda bir tıkanıklık olduğu düşünülür.

Diğer tetkikler
Kromozom analizleri, alerjik testler ve radyolojik incelemeler yapılabilir. Adet döneminin 2. veya 3. günü yapılan ultrasonografik inceleme kadının yumurtalık rezervi hakkında bilgi verir. Yine aynı gün kanda yapılan tetkikler ile yumurtalıkların üreme kapasitesi ve üremeyi etkileyen diğer hormonlar değerlendirilir. Histerosalpingografi (HSG, rahim filmi) adlı radyolojik incelemeyle rahim ağzından içeriye verilen boyanın Fallop tüplerinden (yumurtalık kanallarından) geçişi ve rahim içinde gebeliğe engel olabilecek herhangi bir patoloji varlığı araştırılır.